Đây là một bức tranh toàn cảnh được mô tả trong cuốn sách mới xuất bản Thương tích và Bạo lực Châu Âu. Nguyên nhân và giải pháp thương tích cho Châu Âu cũng là tài liệu được công bố tại Hội nghị châu Âu lần thứ nhất về Phòng chống thương tích và Nâng cao an toàn, tại Viên, Áo từ ngày 25 đến 27 tháng 6 năm 2006. Trên thực tế, can thiệp phòng chống thương tích cần sự phối hợp  đa ngành nên cuốn sách đã chỉ ra cơ hội duy nhất để cải thiện sức khỏe thông qua bước tiếp cận liên ngành với vai trò tiên phong của ngành y tế.

Thông qua cuốn sách trên, mức độ nghiêm trọng của thương tích và biện pháp can thiệp chủ đạo để giải quyết được mô tả chi tiết nhằm hỗ trợ các nhà lập chính sách, chuyên gia y yế và tổ chức xã hội trong phòng chống thương tích, phổ biến an toàn và hợp tác với các ngành khác để xây dung kế hoạch và hành động can thiệp. Do đó, việc học tập và chia sẻ kinh nghiệm của các nước thực hiện tốt phòng tránh thương tích đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thứ nhất, phòng chống thương tích phải được hiểu là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó phân công nhiệm vụ cho từng cá nhân là một sự thay đổi lớn. Đối với một số yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu và đói nghèo là những nguyên nhân phổ biến của thương tích. Việc giải quyết các nhân tố trên có thể mang lại những lợi tích to lớn trong duy trì và nâng cao sức khỏe cho người dân.

___________________

1 Sethi D et al. Giảm khoảng cách về thương tích tại Châu Âu, Lancet, 2006

(Truy cập theo địa chỉ: http://www.thelancet.com/journals.ecp)

2. Sethi D et al. Thương tích và bạo lực. Nguyên nhân và giải pháp cho châu Âu. Copenhagen , Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới tại Châu Âu, 2006 (www.euro.who.int/ìnformationSources/Publications/Catalogue/20060601_1)

3 Khu vực châu Âu bao gồm 52 quốc gia và hơn 870 triệu dân.

 Cơ hội phòng chống thương tích

Thương tích bao gồm không chủ ý (tai nạn giao thông, ngộ độc, đuối nước, ngã và bỏng) hoặc chủ ý như bạo lực (tự tử và xung đột giữa cá nhân). Cả hai loại thương tích trên đang trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu của nhóm tuổi dưới 45, cướp đi sinh mạng của 28 000 trẻ dưới 15 tuổi mỗi năm (chiếm 36% tổng số ca tử vong ở nhóm  tuổi này).

Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong do thương tích giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển có khoảng cách rất lớn, đặc biệt tại khu vực châu âu. Người dân sống tại các nước có thu nhập thấp và trung bình có tỷ lệ tử vong do thương tích cao gấp bốn lần người dân ở nước có thu nhập cao hơn. Bên cạnh đó, bất chấp sự thịnh vượng của quốc gia, thì ở đâu  trẻ em, người già, người nghèo cũng đều là nhóm có nguy cơ tử vong cao, đặc biệt tỷ lệ này ở trẻ em nghèo cao gấp 3-4 lần ở trẻ sống trong gia đình khá giả.

Can thiệp giảm tử vong có thể tiết kiệm một chi phí khổng lồ thông qua giảm chi phí hàng năm của khu vực cho các thương tích tử vong và không tử vong (ước tính chiếm 1-6 tỉ và 80-290 tỉ Euro).Ví dụ, cứ bỏ ra 1 Euro để tiến hành các biện pháp can thiệp thì chúng ta có thể tiết kiệm được:

Báo cháy   Ghế an toàn cho trẻ   Giấy phép sử dụng song   Thăm gia đình và giáo dục về lạm dụng trẻ em

69 Euro   32 Euro   79 Euro   19 Euro

Không chỉ dừng lại ở điều trị và phục hồi chức năng, ngành y tế đóng vai trò trung tâm  để triển khai bước tiếp cận liên ngành trong phòng chống thương tích, Ngòai ra, việc tranh thủ sự tham gia và hỗ trợ của các ban ngành khác cũng đóng vai trò thiết yếu thông qua việc cung cấp các minh chứng về gánh nặng bệnh tật và tử vong, mô tả các yếu tố nguy cơ cũng như xác định các biện pháp can thiệp hiệu quả và thúc đẩy hành động.

Một số chỉ số về thương tích tại Khu vực Châu âu

Thương tích không chủ ý chiếm tới 2 phần 3 số tử vong tại châu Âu mỗi năm

-   Tai nạn giao thông đường bộ là nguyên nhân của 127 000 trường hợp tử vong (trong đó nhóm tuổi 15-44 chiếm 55%) và 2,4 triệu người bị thương và tàn tật

-   110 000 ca tử vong do ngộ độc, lạm dụng rượu chiếm hơn 70% số trường hợp đặc biệt tại các nước Tây Âu

-   38 000 trường hợp tử vong do đuối nước, đây là nguyên nhân thứ ba tử vong của trẻ từ 5 đến 14 tuổi

-   80 000 người tử vong do ngã. Đây là nguyên nhân hàng đầu tử vong của người già trên 80

-   24 000 người tử vong do lửa trong đó bỏng là nguyên nhân phổ biến

257 000 người tử vong mỗi năm do bạo lực (chiếm 32% tổng số trường hợp tử vong do thương tích) trong khu vực Tự tử là nguyên nhân hàng đầu của tử vong với 164 000 người chết mỗi năm

73 000 người tử vong do bạo lực và cứ mỗi ca tử vong thì 20-40 người phải nhập viện. Bên cạnh đó, còn nhiều trường hợp chưa được báo cáo đã chưa phản ánh đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của bạo lực

Lạm dụng trẻ em và giết người khiến 1500 trẻ dưới 15 tuổi chết mỗi năm. Hậu quả của việc lạm dụng còn ảnh hưởng lâu dài tới cuộc sống sau này của trẻ

Bạo lực trong thanh thiếu niên là nguyên nhân thứ ba của tử vong, với 12 000 nạn nhân mỗi năm

Bạo lực giữa các đôi lứa chiếm 40-70% các vụ án mạng ở phụ nữ

Cứ 4 phụ nữ thì có 1 người (tỷ lệ này ở nam là 1 trên 20) đã từng bị bạo lực tình dục trong cuộc đời

4-6% người già sống trong gia đình đã từng bị đối xử tệ.